Hendrik Werkman: Vrouweneiland 7
Hendrik Nicolaas Werkman [1882-1945]: Vrouweneiland 7 (1942) | Gemeentemuseum Den Haag

BOEKEN

Het boek Genesis

Aad W. Van der Kooij (vert.): Het boek Genesis geïllustreerd.
(Librero, 2015)

Een selectie uit de enorme hoeveelheid schilderijen die geïnspireerd zijn door het bijbelboek Genesis.
Naast de tekst in de vertaling van het NBG (1951) worden de schilderijen getoond die bij een hoofdstuk horen. Met onder andere werken van Tintoretto, Beltranos, Brueghel en Rembrandt.

Robert Crumb: Het boek Genesis getekend (vert.: Nicolaas Matsier)Genesis getekend
(De Harmonie, 2009)

Stripversie van het bijbelboek Genesis door de bekende Amerikaanse underground-tekenaar Robert Crumb. Met gedetailleerde zwart-wittekeningen. De auteur tekent God als een strenge oude patriarch met een lange witte baard (Crumb: ‘Als twee druppels water mijn vader.’) Nicolaas Matsier (die ook meewerkte aan de Nieuwe Bijbelvertaling) vertaalde de teksten, een mix van verschillende bijbelvertalingen.

Quian: Alpha
(Lemmens, 2011)

Fantasy-/sciencefictionroman naar het bijbelboek Genesis. Wetenschappers van een andere planeet landen op de nog onbewoonde aarde om experimenten uit te voeren met twee van hun mensen, die hun geheugen zijn kwijtgeraakt: Eam en Efra (Adam en Eva). Zij wonen in een grot en worden gadegeslagen door de wetenschappers, die onderling vaak onenigheid hebben. Als Eam en Efra van een verboden vrucht eten, heeft dat gevolgen voor het experiment. Ze krijgen kinderen, Kainee en Ael. Het experiment gaat een eigen leven leiden; alleen de wetenschapper Yahfa blijft bij deze eerste mensen betrokken.

Jutta Richter: De oorsprong van alles (vert. Dorienke de Vries)
(Brandaan, 2009)

Herinneringen van Adam, die ooit leefde in een gelukzalig oord van overvloed en harmonie, totdat hij al dromend begon te verlangen naar een vrouw. Heel gelukkig was hij toen Eva zich aandiende. Totdat de zwangere Eva een vrucht van de verboden boom wilde eten en ze niet langer in het paradijs leefden.
Hun tragische lot zette zich voort in hun zonen, Kaïn en Abel, die elkaar naar het leven stonden.
Genesis 1 tot 4 worden herverteld via reflecties van Adam en het commentaar van een kat. Het verhaal krijgt een moderne, christelijk humanistische wending met noties als vertrouwen vs. wantrouwen, harmonie vs. disharmonie, liefde vs. animositeit, vriendschap vs. vervreemding.

Marianne Fredriksson: De kinderen uit het paradijs (vert. Anna Ruighaver)
Het boek Eva (De Geus, 2003)
Het boek Kaïn (De Geus, 2004)
Norea, dochter van Eva (De Geus, 2004)

Trilogie van veelgelezen Zweedse schrijfster.
In ‘Het boek Eva’ gaat Eva na de dood van haar zoon Abel terug naar haar land van herkomst, het paradijs. Een diepgaand en pijnlijk inzicht is de prijs die zij moet betalen. Eva’s ontwakend bewustzijn wordt geplaatst in een wereld waarin vrouwen de belangrijke posities binnen de gemeenschap innemen.

In Het boek Kaïn worstelt Kaïn met schuldgevoelens over de moord op Abel. In hoeverre zijn daden van kinderen de schuld van hun ouders? Kaïn kan geen rust en vrijheid vinden. Verschillende verklaringen waarom hij zijn broer doodde, spelen door zijn hoofd. Een verwarrend en fascinerend gedachtespel rond angst, woede, twijfel en haat, de basale vragen van het leven.

Aan het einde van “Het boek Eva” werd Evas jongste dochter Norea geboren. Zij is de hoofdpersoon in het derde boek van de trilogie. Dankzij haar profetische en grensoverschrijdende gaven is Norea priesteres van een godin. Is ze een heks, een dromer, of psychopaat? Of bezit zij het vermogen om het menselijk geslacht te redden?

FILMS

Adán y Eva

Adán y Eva (Mexico, Iván Ávila Dueñas, 2004)

Mexicaans drama / fantasy.
Volgens het bijbelboek Genesis aten Adam en Eva de verboden vrucht van de boom van de kennis van goed en kwaad, waarna ze uit het paradijs worden verbannen en hun onsterfelijkheid verliezen.
In deze film lukt het Adam en Eva om ook van de andere verboden boom in het paradijs te eten: de Boom des Levens. Hierdoor worden ze onsterfelijk. Ze leven in Mexico-stad, maar het eeuwige leven valt erg tegen: ze vervelen zich stierlijk.

 

Angyali ÜdvözletAngyali Üdvözlet
(Hongarije, András Jeles, 1984)

Surrealistische verfilming van het klassieke Hongaarse toneelstuk “Tragedie der Mensheid”.
Adam en Eva hebben van de boom der kennis van goed en kwaad gegeten en zijn uit het paradijs verbannen. Adam eist van Lucifer dat hij ook alle kennis krijgt. Lucifer laat Adam en Eva in een droom delen van de toekomst zien. Deze spelen zich af op verschillende belangrijke plekken en tijden in de wereldgeschiedenis en gaan over verraad, moord en religieuze strijd. Als ze wakker worden, nemen Adam en Eva een beslissing die het lot van de wereld zal bepalen.

 

La GenèseLa Genèse
(Frankrijk/Mali, Cheick Oumar Sissoko, 1999)

Drama geïnspireerd door het bijbelboek ‘Genesis’. Over de strijd tussen twee families: een clan van herders geleid door Jacob, en een clan van jagers met als voorman de broer van Jacob, Esau.
Hamor, de neef van Jacob en Esau, leider van de boeren, zit tussen de twee vuren.

Izgnanie / The Banishment
(Rusland, Andrey Zvyagintsev 2007)

Gezinsdrama met beeldende linken naar het verhaal uit Genesis. Over de mens die moet zien te leven buiten de grenzen van het paradijs.
Trailer

 

MUZIEK

Bob Seger: Adam and Eve

Marvin Gaye: Mercy Mercy Me – The Ecology

Bob Dylan: Man Gave Names To All The Animals

Charles Wuorinen: Genesis (1989), oratorium

Cracow Klezmer Band: Bereshit (‘In den beginne’)

LINKS

Urgenda – organisatie voor duurzaamheid en innovatie die Nederland, samen met bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en particulieren, sneller duurzaam wil maken.

CITAAT

Mens en akker: in het Hebreeuws zijn deze woorden bijna dezelfde – ‘akker’ is ‘adama’, ‘mens’ is ‘adam’. Dit benadrukt nog eens dat de mens uit de akker, de aarde, gemaakt is, en dat die twee met elkaar verbonden zijn.
Stof en adem: de mens is niet ‘geboetseerd’ uit klei van de aarde, maar gemaakt uit ‘stof’ van de aarde. Het gaat er niet om dat een mens uit twee delen bestaat: de vergankelijke stof van het lichaam en een ‘ziel’. Het gaat om twee aspecten van de totale mens. ‘Enerzijds is hij (volledig!) stof, niets; anderzijds blaast God de levensadem in zijn neusgaten. Wat is dat? Simpel het feit dat hij leeft, dat hij adem kan halen, z’n leven lang. simpel het feit? Met dien verstande, dat hij leeft bij de gratie Gods.’

Bouhuys en Deurloo, Dichter bij Genesis