Verlies / Tips bij Open Deur november 2015

BOEKEN

Corja Bekius: Ruth, een verhaal van hoopCorja Bekius: Ruth, een verhaal van hoop (Docete, 2013)

Acht schilderijen bij bijbelteksten uit het bijbelboek Ruth. Bij elk schilderij met bijbeltekst is een gedicht of meditatieve tekst geplaatst. De acht schilderijen corresponderen met vier ‘vensters’ op het kerkelijk jaar die in het tweede deel zijn afgebeeld, met daarbij een lied dat ook liturgisch gebruikt kan worden.
Bij dit beeldverhaal is een CD-rom verschenen van Corja Bekius en Kees Bregman. Met o.a. exegetische notities, liederen, gedichten en praktisch werkmateriaal om in groepsverband met het project aan de slag te gaan.

 

 

A. Polspoel: Wenen om het verloren ik. Over verlies en rouwen.A. Polspoel: Wenen om het verloren ik. Over verlies en rouwen (Ten Have, 2010)

Als iemand sterft, sterft er ook iets in de nabestaanden. Met het verlies wordt een stuk uit hun eigen identiteit weggescheurd. Dan breekt het gevecht los tussen verstand en gevoel. Nabestaanden beseffen wel dat ze verder moeten, maar willen soms eigenlijk niet verder zonder die ander. Wenen om het verloren ik beschrijft hoe de rouwverwerking verloopt. Door de pijn, schuldgevoelens en boosheid heen kan de rouwende, in een soms langdurig proces, zijn ingestorte leven weer opbouwen. De beschrijving van de rouw blijkt zowel voor hulpverleners als voor nabestaanden zeer herkenbaar te zijn.

 

 

 

Minke Weggemans: Broederziel alleen? Het verlies van een broer of zus een plaats geven

Minke Weggemans: Broederziel alleen? Het verlies van een broer of zus een plaats geven. (Kok, 2005/2012)

Over het verlies van een broer of zus wordt weinig gesproken. Maar het heeft grote gevolgen voor de rest van je leven. Marinus van den Berg noemt het ‘onderschatte rouw’. Met het verlies van een broer of zus gaat ook een stukje van je eigen identiteit verloren. Door niet te ontkennen, maar te zien wie er weg is, kun je op een nieuwe manier je plek innemen als broer of zus, en de overleden broer of zus een eigen plek te geven. Het boek wil een hulp zijn voor mensen die zich willen bezinnen op de vraag wat hun broer of zus voor hen betekent. De schrijfster heeft theologie en sociaal-cultureel en maatschappelijk werk gestudeerd en groeide op in een gezin van tien kinderen, waarvan er vijf zijn overleden.

 

 

 

Judit Viorst: Noodzakelijk verlies. Judith Viorst: Noodzakelijk verlies. De liefdes, illusies, afhankelijkheid en irreële verwachtingen die wij allen moeten opgeven om te kunnen groeien. (Ambo|Anthos, 2011)

Over het verlies van onze jeugd, idealen en illusies, afhankelijkheid en irreële verwachtingen en vooral: het verlies van de mensen die we liefhebben. Hoe gaan we er mee om, wat kunnen we er mee doen? Dit wordt aan de hand van psycho-analytische theorieën, literatuur, case-stories en eigen ervaringen van de auteur duidelijk uiteengezet. Het boek veronderstelt een basiskennis psychologie en is bestemd voor allen die persoonlijk of professioneel te maken hebben met verlies in alle facetten, of daar meer van willen weten.

 

 

MUZIEK

Marco Borsato: Afscheid nemen bestaat niet

Eric Clapton: Tears in heaven

City to city: The road ahead

Kansas: Dust in the wind

Phil Collins: You’ll be in my heart

Maaike Ouboter: Dat ik je mis

 

FILMS

The Tree (Julie Bertuccelli, 2010)
Dawn en Peter O’Neil wonen samen met hun kinderen in een buitenwijk van een klein boerendorp. Wanneer Peter een hartaanval krijgt en zich tegen de boom dood rijdt, zijn Dawn en haar kinderen in diepe rouw. De achtjarige Simone trekt zich terug in de boom, ze is ervan overtuigd dat haar vader naar haar fluistert door de bladeren. Dan wordt de loodgieter ingeschakeld om de wortels van de boom te verwijderen. Omdat de takken van de boom tot in het huis komen en de wortels de funderingen dreigen te vernielen, moet de familie een afschuwelijke maar finaal bevrijdende keuze maken.[youtube]https://youtu.be/hDcL3thApxQ[/youtube]

 

In America (Jim Sheridan, 2002)
Na de dood van een kind emigreert een Iers gezin naar New York. Hier proberen ze een nieuw bestaan op te bouwen met het verdriet om een overleden kind voelbaar op de achtergrond.
[youtube]https://youtu.be/n3WV-OMfjV4[/youtube]


Caos Calmo (Antonio Luigi Grimaldi, 2008)
De succesvolle zakenman Pietro Paladini (Nanni Moretti) redt tijdens een middagje aan het strand een vrouw van de verdrinkingsdood. Als hij thuiskomt blijkt dat het noodlot alsnog heeft toegeslagen: zijn jonge echtgenote is overleden aan een plotse hartstilstand. Vanaf dat moment wordt het chaos in Pietro’s hoofd, al blijft hij uiterlijk onbewogen.De dood van zijn vrouw verandert zijn leven compleet. Hij gaat niet meer naar zijn werk en neemt de zorg voor zijn tienjarige dochtertje Claudia volledig op zich.
[youtube]https://youtu.be/WFhvx7eRBQY[/youtube]

 

OVERIGE LINKS

Kaarsje – online een kaarsje aansteken

Werken aan verlies – Over uitvaart en begrafenis

Landelijk Steunpunt Rouw – Biedt zowel op emotioneel als op zakelijk gebied hulp en advies bij verlies en rouw.

Land van Rouw – Opleiding tot rouwbegeleider/verliesconsulent.

Rouwverwerking (zelfhulp) – Zelhulp-website voor mensen die in een rouwproces zitten. Informatie, tips en oefeningen om op eigen kracht met de verwerking van rouw aan de slag te gaan. De inhoud is ontwikkeld door experts van GGZ inGeest, met betrokkenheid van ervaringsdeskundigen.

TEKSTEN

Vuistregels

Uiteraard zijn er vuistregels voor het omgaan met mensen in rouw. Ervaringsdeskundigen houden zich daar het beste aan. Ik noem hierna een aantal voor de hand liggende omgangsvormen:

  1. Bij een begroeting: ‘Wat fijn je te zien!’ in plaats van: ‘Hoe gaat het met je?’
  2. In een gesprek: ‘Heb je veel pijn?’ in plaats van: ‘Blijf je niet te veel hangen in het verleden?’
  3. In een gesprek: ‘Klopt het dat je het per dag wilt bekijken?’ in plaats van: ‘Je moet er eens op uit en wat leuks gaan doen.’
  4. Bij het weggaan: ‘Ik ontmoet je graag weer’ in plaats van: ‘Hopelijk voel je je de volgende keer wat beter.’
  5. Bij het weggaan: ‘Is het goed als ik je binnenkort een keer bel?’ in plaats van: ‘Bel jij?’

Seizoenen

Ik sprokkel late stukjes
zomer in fragmenten
geel. De lente laat ik heel.
Het schuchter groen – nog nooit
kon ik wat aarzelt breken.

Jouw geur vleugt onvergeten door het gras.
Weet jij de bomen nog? En nog
waarom het was dat ooit
de herfst begon en onze dromen
met de vogels weken?

Nee, spreek niet van de winter –
het wordt nacht – de winter wacht wel
want de tijd beweegt zich
zonder haast nu
van ons af.

Kom, sluit je ogen en vergeet
voor even alle storm, de kou
en laat het donker aan voorbije dagen
en laat de zon aan wat niet meer zal zijn.
Ik open de gordijnen.

Dan, in het strijklicht van de maan,
herken ik je
en heb ik je
nog even
lief.

Margreet Spoelstra

Verder

Een heftige, onverwachte confrontatie met de dood maakt een mens beschouwender. Hoe moet het verder met het leven? Wat kun je nog van het leven maken? Na Aa’s dood kon ik aan die vragen niet meer voorbij. Het leven is niet meer als vroeger. Alles is veranderd. Voorgoed. De tijd verstrijkt, de pijn blijft. Het verdriet is een wond in de ziel die niet geneest. Toch moeten we verder. Al was het maar vanwege Aartje. Het is al verschrikkelijk dat ze stierf. Maar dan ook nog eens verder leven uitsluitend in de tinten grijs en zwart en niets meer van onze levens maken? Het zou zijn of ze nog een keer sterft. Geluk was vroeger vanzelfsprekend. Nu moet je er voor knokken. Met dat knokken is het net als met schrijven. Je moet het doen. Het komt je niet aanwaaien. Aan de slag!

Jan Greven (www.jangreven.nl)

Over

Open Deur is een oecumenisch maandblad dat mensen binnen en buiten de kerken inspireert na te denken over leven en geloven.