Seks: lust, genot, overgave… / Tips voor boeken, films en meer. Bij Open Deur, juni 2016

BOEKEN

Slavenburg: Vrijen met GodJacob Slavenburg: Vrijen met God. Over ‘heilige bruiloften’, erotiek en religie. (Walburg Pers, 2015)

De seksuele vereniging van goden met mensen is een thema dat in teksten uit de Oudheid op verschillende wijzen wordt uitgewerkt, maar vooral in de vorm van een heilig seksueel ritueel, waarbij twee mensen de rol van goden spelen, bijvoorbeeld een koning en een priesteres.

Bekend zijn de vrijpartijen tussen de godin Inanna en haar vele minnaars. Nog in de Romeinse tijd waren er seksuele relaties tussen mensen en goden, vaak in de gedaante van hun tempelpriesters/priesteressen. Ook de zogenaamde tempelprostitutie was een religieus gebeuren. Tot op de dag van vandaag worden deze rituelen nagespeeld als onderdeel van mysteriën. Seks op weg naar God.

In dit boek geeft de cultuurhistoricus een goed gedocumenteerd overzicht van deze thematiek. Ook aan de op dit punt afwijkende Joodse en christelijke traditie wordt aandacht besteed. De auteur is bekend om zijn vele studies over esoterische kanten van het niet-orthodoxe (‘ketterse’) christendom.

 

Van Raay: Gods CallgirlCarla van Raay: Gods callgirl. Van non tot prostituee.
(Rainbow Bv I.O., 2009)

Carla van Raay groeit op in een katholiek gezin en is een vrolijk en avontuurlijk kind. Totdat traumatische ervaringen haar voor altijd veranderen. Dit doet haar besluiten op haar achttiende jaar het klooster in te gaan. Ze hoopt hier liefde en begrip te vinden, maar ze raakt verstrikt in een ingewikkeld systeem van regels en beperkingen. Uiteindelijk legt ze haar habijt af en ontsnapt naar de ‘echte’ wereld. Een ondoordacht snel huwelijk en een scheiding later staat ze er met haar dochtertje alleen voor en belandt ze in een ander eeuwenoud beroep, dat van prostituee. Wanneer de schaduwzijden van de business hun tol beginnen te eisen, begint Carla met het moeilijkste werk, het blootleggen van de donkere geheimen uit haar jeugd.

 

Van Bommel: Islam, liefde en seksualiteitAbdulwahid van Bommel: Islam, liefde en seksualiteit
(Bulaaq, 2008)

Het merendeel van de jonge moslims in het Westen is op zoek naar de betekenis van hun islamitische achtergrond. Ze worstelen daarbij met het feit dat ze weinig oriëntatiepunten hebben in een wereld die op tal van gebieden veel vrijheid kent. Onderling praten ze nauwelijks over hun seksualiteit of over hun seksleven. In Islam, liefde en seksualiteit nodigt de auteur hen uit tot een dialoog, zonder voorschriften en richtlijnen, maar in het perspectief van een islamitische ethiek die verbonden is met het mysterie van mens en schepping.

Abdulwahid van Bommel (Amsterdam-Noord, 1944) was jazzmusicus en volgde een imamopleiding in Turkije. Terug in Nederland groeide hij, eerst als imam in Den Haag en later als directeur van de Nederlandse Moslim Omroep, uit tot een kritisch-liberale denker en intermediair van Nederlandse en allochtone moslims. Hij werkt nu als geestelijk raadsman in een ziekenhuis.

 

Wilma Kok: De triade seksualiteit, religie en samenlevingWilma Kok: De triade seksualiteit, religie en samenleving
(Elmar, 2012)

Wilma Kok was huisarts te Heemstede en ging tot 1989 als transseksuele man door het leven. Het detransseksualisatieproces als gevolg van de ingreep – en waarmee haar transseksuele leven feitelijk afgesloten werd – heeft zij in dit boek beschreven door een vergelijkend onderzoek te verrichten naar de twee partners godsdienst en maatschappij, die zij zo verbonden achtte in hun triade met het ruime begrip seksualiteit.
Het boek is geschreven in 1989 en in detail is dat soms merkbaar, maar de verbanden in de tijd worden scherp geanalyseerd en de conclusies zijn vaak een eye opener. Bij toerbeurt lijken matriarchaat en patriarchaat elkaar in de ontwikkelingsgeschiedenis van godsdienst en maatschappij af te lossen. Het lijkt erop dat de geschiedenis van de seksualiteit daar gelijke tred mee houdt. Het boek behandelt tal van onderwerpen zoals verschillende vormen van seksualiteit; seksualiteit en erotiek; man-vrouwpatronen. De meeste aandacht gaat uit naar de stelling: ‘Er is in wezen geen verschil tussen psychologische processen in de mens, de sociale processen in de maatschappij en de religieuze processen in de godsdiensten.’ Dit thema wordt uitgediept aan de hand van uitstapjes naar de antieke beschaving, de architectuur, filosofen uit vorige eeuwen en meer. Hier en daar wordt de bijbel geciteerd.

 

Bosman: God houdt van seksFrank Bosman: God houdt van seks. Kleine theologie van de erothiek.
(Ten Have, 2015)

Het is kennelijk een slecht huwelijk: seks en geloof. Seks roept associaties op met vrijheid, liefde en zinnelijk genot. Geloof daarentegen roept bij veel Nederlands precies tegenovergestelde associaties op: kuisheid, onthouding en vrijen-met-de-handen-boven-de-lakens. Maar hoewel de christelijke traditie zeker lijdt aan seksueel pessimisme, lijkt het erop dat ook binnen de seculiere samenleving steeds meer aandacht komt voor de problemen rond seks: van mensenhandel tot de drempelloze toegang tot internetporno. Wat is hier aan de hand?

In het pamflet God houdt van seks houdt cultuurtheoloog Frank G. Bosman een hartstochtelijk pleidooi voor goddelijke erotiek. Op basis van een analyse van het christelijke Sexualpessimismus en de rol van het begrip ‘reinheid’ in onze cultuur, pelt hij de Bijbelse boodschap af tot hij slechts naakte lijven overhoudt. Bosman ziet liefde, seks en erotiek als onconditionele zelfgave, als viering van het aan ons gegeven leven, en als voorproefje van hemelse heerlijkheden. God houdt van seks.
Dr. Frank G. Bosman schreef dit pamflet bij gelegenheid van de vijfde theologienacht in 2015.

 

FILMS

Weekend (Andrew Haigh, 2011)

Na een feestje op vrijdagavond samen met zijn hetero vrienden, gaat Russell naar een homobar. Net voor sluitingstijd pikt hij Glen op. Maar wat bedoeld was als een eenmalig iets verandert in iets anders, iets speciaals. In een weekend vol bars en slaapkamers, alcohol en drugs, praten en seks, leren de twee mannen elkaar beter kennen.

Trailer:

 

Gertrud (Carl Th. Dreyer, 1964)
Gertrud handelt over een vrouw en haar zoektocht naar de ultieme liefde, die ze nooit zal vinden. Rigoureus en compromisloos als ze is, besluit ze haar leven in afzondering van een geliefde voort te zetten.

https://youtu.be/JO5K-yMJPwg

 

MUZIEK

John Legend: All of Me

Kate Bush: The Song of Solomon

Brigitte Kaandorp: Grote blote man

Ralph Vaughan Williams: Flos Campi (‘Bloem des velds’)
Suite voor Viola, Wordless Choir and Small Orchestra.
Zes woordloze verhalen bij Hooglied
https://youtu.be/DbKPBZwjX0c

 

LINK

Het grote BEAM liefdes-, relatie- en seksonderzoek
Christenen hebben geen seks voor het huwelijk, trouwen jong, en betrekken God bij hun liefdesleven. Toch? Of zeggen de cijfers iets anders? BEAM was benieuwd naar hoe de vork nu echt in de steel zit en vroeg het aan 1.900 christelijke jongeren tussen de 15 en 25 jaar. Over relaties, zelfbevrediging, de ware, ongewenste intimiteiten en natuurlijk over seks.

Lees de samenvatting van het BEAM-onderzoek.

TEKSTEN

Omschrijving van de liefste

Je bent mij zo nodig. Ik weet wel dat
de Heer mijn herder is en dat Hij mij
niets laat ontbreken, maar wanneer jij
mij dat niet bent, weet ik niet wat
mijn leven nog kan zijn. Wanneer Hij jou
niet geeft, geeft Hij mij niets, want
wat mij niet gereikt wordt door jouw hand
is dood voordat ik het ooit krijgen zou.
Dat kan niet, zeg je, want dan stel je mij
voor Hem, een verantwoordelijkheid die
ik niet dragen kan. Weet je dat zeker?
Lees de psalm. Wie dorst schenkt Hij
in overvloed zijn wijn. Maar, liefste, wie
anders dan jij is mij zijn beker?

Gabriël Smit

Lijfsverlangen
‘Niet de liefde maakt het lijfsverlangen goed, het lijfsverlangen maakt de liefde goed.’

Carry van Bruggen
Uit: Eva

Kuis
Heer, maak mij kuis –
maar nu nog niet.

Augustinus

Vrijen ww. ‘verkering hebben; minnekozen; geslachtsgemeenschap hebben’
Afleiding van pgm. *frī- in de oorspr. betekenis ‘bemind, geliefd’, zie → vrij.
De oorspr. betekenis van het woord is ‘liefhebben’, zoals nog herkenbaar is in de oude afleiding → vriend. In de continentaal West-Germaanse talen is de betekenis verschoven naar ‘(een vrouw) het hof maken, (een vrouw) begeren en/of beminnen’. In het Hoogduits leidde dit uiteindelijk tot de huidige betekenis ‘huwen, trouwen’, terwijl in het Nederlands de betekenis verschoof naar ‘een liefdesrelatie hebben, elkaar beminnen’ en uiteindelijk ‘de liefde bedrijven, geslachtsgemeenschap hebben’. Deze laatste betekenis is pas in het laatste kwart van de 20e eeuw duidelijk aanwijsbaar (Van der Horst 1999). Lit.: Van der Horst 1999, 62-63
Philippa e.a. (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands

Over

Open Deur is een oecumenisch maandblad dat mensen binnen en buiten de kerken inspireert na te denken over leven en geloven.