Zaaien en kiemen: het blijft een wonder. Als zoiets kleins als een zaadje de aarde omhoog kan duwen, zelfs beton van zijn plaats kan krijgen, wat kan er dan nog meer? Het verhaal van Pasen, van sterven en opstaan van Jezus, wordt al van oudsher verteld in beelden van zaaien en ontkiemen. Jezus zegt: ‘Als de graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft het één graankorrel, maar wanneer hij sterft draagt hij veel vrucht.’ Om nieuw leven te laten doorbreken, moet je opgeven, loslaten, totaal veranderen. Wat opstaat, is werkelijk nieuw.

FILMS

Loreak (bloemen) film, 2014Loreak

Jon Garaño en Jose Mari Goenaga
Spanje, 2014

Ane’s leven neemt een wending wanneer er elke week een boeket bloemen bij haar thuis wordt bezorgd. Altijd op dezelfde tijd en altijd zonder afzender. Ook bij Lourdes en Tere worden wekelijks mysterieuze boeketten bezorgd ter nagedachtenis van een persoon die belangrijk in hun leven was. Drie vrouwen, drie levens die veranderen door de bezorging van boeketten. De bloemen laten gevoelens ontkiemen die vergeten leken. ‘Dode mensen zijn dood, einde verhaal.’ ‘Ja, vooral wanneer we ze vergeten zijn.’

Trailer

Emergence
Bill Viola, 2002
Installatie, 11,49 min

Twee treurende vrouwen zitten aan de rand van een graftombe. Een lijkbleke, naakte man rijst op uit de tombe. Water stroomt over de randen, de vrouwen tillen de man uit het graf en leggen hem neer op een witte doek. Dood en geboorte lijken verenigd.

Fragment (eerste deel):

 

BOEKEN

Willem Jan Otten: Specht en zoonWillem Jan Otten: Specht en zoon
G.A. van Oorschot, 2004

Een jonge schilder, in de mode vanwege zijn rake portretten ‘naar het leven’, krijgt een opdracht die anders is dan alle voorgaande: schilder ‘naar de dood’- Hij moet een gestorven jongen schilderen. ‘Je redt er een leven mee,’ zegt de steenrijke vader van de jongen. De schilder weet dat hij zichzelf zal moeten overtreffen. Wie was de jongen? Waarom is hij dood? Waarom komt de vader het schilderij niet afhalen?

De schrijver ontving in 2005 de Libris Literatuur Prijs voor dit boek.
Uit het juryrapport: ‘De roman gaat over wezenlijke zaken als zien en gezien worden, beeld en werkelijkheid, scheppen en geschapen worden, geboorte en dood. Onmiskenbaar plaatst Otten deze thematiek in de christelijke traditie van het bijbelse scheppings-, lijdens- en opstandingsverhaal; talloze elementen in de roman verwijzen op een knappe manier naar de Bijbel en de iconologische traditie. Hij brengt deze motieven bijeen in een subtiel weefsel en nodigt de lezer ertoe uit deze tot een betekenisvol geheel te maken.’

 

Kars Klinting: Kasper de tuinmanLars Klinting: Kasper de tuinman
Veltman, 1997/2013

De bevers Flip en Kasper willen plantjes kweken om voor hun raam te zetten. In het tuinboek van oom Karel lezen ze hoe dat moet. Stop een paar gewelde bonen in een bloempot met aarde en zorg voor warmte en water. De bonen ontkiemen en groeien uit tot planten met bloemen en peulen vol boontjes. Tenslotte kunnen ze de bonen oogsten, klaarmaken en opeten. Vanaf ca. 4 jaar.

MAS: Leven en dood, overzicht tentoonstellingChris de Lauwer (red): Leven en dood. Over goden en mensen
Antwerpen : BAI MAS Books, [2014],

Uitgave naar aanleiding van de gelijknamige tentoonstelling in het MAS.
Vanuit hun respectievelijke vakgebieden hebben zeven auteurs een bijdrage geleverd aan deze catalogus van de tentoongestelde voorwerpen op de zevende verdieping van het Antwerpse Museum aan de Stroom (MAS). Centraal staan de houdingen die mensen in uiteenlopende culturen tegenover leven en dood ingenomen hebben. In zijn inleiding bespreekt curator Chris de Lauwer de tentoonstelling waarvan de objecten uit de vaste collectie van het MAS komen en gaat hij in op de wereldwijde verscheidenheid aan zingeving en de behoefte aan riten. Dan komen in zes hoofdstukken aan bod: het Oude Egypte, de Afrikaanse voorouderbeleving, de vooroudercultus in Melanesië, karma en reïncarnatie in India, de opvattingen over de dood in jodendom, christendom en islam, en de verbeelding van het vrijzinnig humanisme. Bevat een cd met ideeën van Antwerpenaren over het leven na de dood.

MUZIEK

Typhoon: Nieuw Leven
(album: ‘Tussen licht en lucht’)

Symfonie nr. 9 ‘Sinfonia Sacra’
Edmund Rubbra, 1972

Tiendelige koorsymfonie die begint met de kruisigingsscène, met de opstanding als hoogtepunt en hemelvaart als slotscène. De evangelist/verteller is een alt, om de rol van vrouwen in het opstandingsverhaal te benadrukken.




Ontkiemend – Tapio Tuomela (1958- )
Anssi Karttunen (cello), (opname 2011,2012)
In: Mystery variations on Giuseppe Colombi’s chiacona

GEDICHTEN

Ida Gerhardt: De gestorvene
In: Spreuken, liedjes, gedichten, pag. 101

Ida Gerhardt: Over de eerbied I  (doc)
Al wel en nog niet

Verlangen verduren
de rekkende spanning van
niet zien en niet tasten
wat het oor al gehoord heeft
en het hart al verstaan:
het nieuwe gekomen
leven dat heel is
van leegte genezen
het dode te boven

dat al wel en nog niet
hoe lang nog…

Inge Lievaart

Uit: Tot al het harde zacht is. Kok,Kampen, z.j.

LINKS

Naar aanleiding van het artikel op pagina 6 in Open Deur (2017, april): Kledingbanken in Nederland – overzichtspagina