Jakobsladder / Tips voor boeken, films, muziek en links bij Open Deur, februari 2019

Een heel lange ladder, die vanaf de aarde tot in de hemel reikt. Daarvan droomt Jakob, een van
de ‘aartsvaders’ in het bijbelboek Genesis. Die ladder verbindt aarde en hemel met elkaar.
En als om dat nog duidelijker te maken, ziet Jakob engelen langs de ladder omhoog klim-
men en naar beneden komen. 
Die ladder spreekt tot de verbeelding: Gaat de weg naar de hemel wel omhoog? Wat gebeurt
er als je afdaalt in jezelf? Op welke momenten ervaar je dat aarde en hemel met elkaar ver-
bonden zijn? En hoe kan het dat nu juist Jakob, een bedrieger, en God heel dicht bij elkaar komen in die
droom?

BOEKEN

Kushner Langs de JacobsladderLangs de Jakobsladder
Zeven joodse wijzen in gesprek met Jakob, de dromer
Lawrence Kushner
Vertaling uit het Engels door Henk J. Huyser
Oorspronkelijke titel: God was in this place and I, I did not know. (1991)

Uitleg door zeven joodse schriftgeleerden van de passage in Genesis over de droom van Jakob over een tot in de hemel reikende ladder met op- en neergaande boodschappers.

 

Maarten 't Hart: JakobsladderDe jakobsladder
Maarten ’t Hart
De Arbeiderspers (2004, 22e druk)
Oorspronkelijke titel: De jacobsladder. (De Arbeiderspers, 1986.)

Roman: Het leven van een opgroeiende jongen in Maassluis tegen de achtergrond van de opkomst en ondergang van de streng calvinistische familie waarmee hij bevriend is.

 

Kick Bras: Tussen hemel en aardeTussen hemel en aarde
Meditatie en de geestelijke weg
Kick Bras
Ten Have (2006)

Beschrijving van verschillende vormen van christelijke meditatie door de eeuwen heen, met praktische aanwijzingen voor het zelf beoefenen daarvan.

Bras (predikant van de Protestantse Kerk in Nederland) vraagt aandacht voor de christelijke vorm van meditatie. Hij laat zien hoe dit de eeuwen door in de christelijke traditie is beoefend en beschrijft vervolgens de elementen van meditatie: lichaam, ademhaling en aandacht. Tenslotte beschrijft hij de drie samenhangende vormen van meditatie zoals die nog steeds in het kloosterleven worden beoefend: de lectio divina, de beeldende meditatie, en het contemplatief gebed: ‘rusten in God’.
Elke bespreking eindigt met ‘praktische aanwijzingen’, die verwijzen naar de twee bijgesloten cd’s. In de bijlagen staan ontspanningsoefeningen uitgeschreven (lichaam, ademhaling en concentratie), die ook op de cd’s staan.

FILMS

Jacob's ladderJacob’s Ladder
Adrian Lyne
Verenigde Staten (1990)

Thriller / Drama
De New Yorkse postbezorger Jacob Singer probeert zijn leven op de rails te houden: zijn dagen zijn gevuld met flashbacks van zijn eerste huwelijk, zijn overleden zoon en zijn tijd in Vietnam. Zijn nieuwe vrouw probeert Jacob te helpen om zijn grip op de realiteit te bewaren, maar de lijn tussen werkelijkheid en illusies wordt voor Jacob steeds vager.

 

Sky ladderSky Ladder: The Art of Cai Guo-Qiang
Kevin Macdonald (I)
Verenigde Staten (2016)

Deze documentaire vertelt het verhaal van het leven van Cai Guo-Qiang. Deze Chinese artiest staat bekend om zijn gebruik van buskruit en explosieven. Hij creëerde een ambitieus luchtschouwspel genaamd ‘Sky Ladder’. Cai realiseerde ‘Sky Ladder’ in zijn geboortedorp ter ere van zijn grootmoeder en wist hierbij zichzelf te overtreffen.

 

Monkey KingXi You Ji Zhi Da Sheng Gui Lai 
Monkey King: Hero Is Back
Tian Xiao Peng
China (2015)

Animatie
De almachtige Monkey King zwierf ooit tussen hemel en aarde maar nadat hij de goden kwaad had gemaakt werd hij opgesloten in een kooi van ijs diep in de bergen. 500 jaar later wordt een klein dorp aangevallen door monsters en een kind vlucht de bergen in. Onbewust bevrijdt het kind Monkey King van zijn vloek. Met de hulp van het kind probeert hij het dorp te redden van de kwade monsters.

NakornNakorn-Sawan 
Puangsoi Aksornsawang
Thailand / Duitsland (2018)

Drama
Aoey bezoekt de rivier de Pak Nam Po, waar ze denkt de hemel te bereiken. Ze wil daar haar onlangs overleden moeder naar het hiernamaals sturen. Vroeg in de ochtend gaat ze aan boord van een boot met haar vader, andere familieleden en een oude vriend die nu een monnik is. Dit fictieve verhaal wordt afgewisseld met documentairebeelden van de rouw van de moeder van de filmmaker die in 2017 is overleden en van haar vader die alleen in een rubberfabriek werkt.

MUZIEK

 

Arnold Schönberg: Die Jakobsleiter

Die Jakobsleiter is een oratorium van Arnold Schönberg. Het markeert zijn overgang van contextuele of vrije atonaliteit naar de twaalftoonstechniek, waarbij eerst alle 12 tonen van de chromatische toonladder gebruikt moeten zijn voordat er één voor de tweede keer te horen is. Nogal een puzzel dus. Verdere bijzonderheid is het gebruik van veel hexachorden.

Schönberg heeft het stuk nooit afgemaakt. Op verzoek van Gertrude Schönberg heeft een leerling (Winfried Zillig) het afgewerkt zodat het uitgevoerd kon worden.
Het stuk ging zo ver mogelijk in première in Wenen op 16 juni 1961, onder leiding van Rafael Kubelik (zie hieronder).

Fragment uit 1961:
https://www.youtube.com/watch?v=BpMjjzKznDo

44 minuten:

Ramses Shaffy: Onmogelijke droom

 

 

ACTIVITEITEN en LINKS

Een pagina vol Jakobsladders op De Bijbel in 1000 seconden

Rubriek in Trouw: Ik heb een droom
Dagblad Trouw vraagt mensen waarvan ze dromen, overdag of ’s nachts

Jakobsladder maken van een touwtje

Jakobsladder: een heel oud optisch speelgoedje.

Hier staat heel kort uitgelegd hoe je zelf zo’n jakobsladder maakt.

Ikoon
Ikoon van de Jakobsladder in het Catharijneklooster in Egypte. Op de ladder gaan vele monniken naar de hemel, maar sommigen valleneraf en worden door duivelsfiguren meegenomen.
Bekijk de ikoon op wiktionary.org

 

Over

Open Deur is een oecumenisch maandblad dat mensen binnen en buiten de kerken inspireert na te denken over leven en geloven.