Stap voor stap naar boven, slingerend langs de helling. En als je denkt dat je er bijna bent, is de top toch weer verder weg. Mensen gaan in de bergen op zoek naar stilte, helderheid, zichzelf, of naar God. Bergen verbinden aarde en hemel.

BOEKEN

Lori Lansens: De berg De berg

Lori Lansens
The House of Books, 2016

Wolf Truly ziet het niet meer zitten. Op zijn achttiende verjaardag gaat hij de berg op om een eind aan zijn leven te maken. In de gondel naar boven raakt hij in gesprek met drie vrouwen. Ze lopen met hem naar de top en omdat ze naar Secret Lake willen, waar een bedreigde plantensoort groeit, en omdat ze de weg niet weten, vragen ze Wolf hun gids te zijn. Het viertal verdwaalt en komt vijf dagen vast te zitten op de berg. Psychologische roman met goede beschrijvingen van de natuur op de berg.

Marcel Möring: LouteringsbergLouteringsberg

Marcel Möring
De Bezige Bij, 2011

Tweede roman van een trilogie, ook zelfstandig te lezen. Marcus Kolpa – succesvolle schrijver van maar één boek – en zijn dochter wonen in het huis op de berg. Marcus’ vrouw is spoorloos verdwenen. Hij leeft afgezonderd van de wereld, terzijde gestaan door een op afstand gehouden, geheimzinnige huishoudster. In eenzaamheid op zijn berg voedt hij zijn dochter op. Hij verneemt de dood van zijn moeder in Israël, wat leidt tot vragen over identiteit. Wie was zijn moeder? Wie zijn vader? Zijn joodse verleden doet zich gelden.

Yasunari: Het geluid van de bergHet geluid van de berg

Kawabata Yasunari
Meulenhoff, 1989

Dit werk van de Japanse nobelprijswinnaar verscheen in 1954 voor het eerst in boekvorm. Het beschrijft vanuit de optiek van de eenenzestigjarige zakenman Shingo Ogata de dagelijkse, gespannen gang van zaken in een traditionele Japanse driegeneratiefamilie tijdens de Amerikaanse bezetting van Japan.
Maar vooral ook Shingo’s eenzame angsten voor de eigen lichamelijke aftakeling en de dood, voorgesteld door het geluid van de berg, zijn herinneringen aan het verleden en vooral zijn onvervulde verlangens voor de jonggestorven zuster van zijn vrouw. Deze herbeleeft hij in een platonische liefde voor zijn jonge schoondochter. Via sobere dialogen en verstilde natuurbeschrijvingen wordt de metamorfose van Shingo’s ‘bevroren’, utopische verleden naar een tastbare, voorbije werkelijkheid verwoord.

FILMS

 

The Silent Mountain (Der Stille Berg)
Ernst Gossner, 2014
Oostenrijk / Italië / Verenigde Staten

De jonge Tiroolse Anderl Gruber vindt zijn eerste liefde in de Italiaanse Francesca Calzolari, maar nog op diezelfde dag breekt er oorlog uit tussen hun thuislanden. Het jonge stel krijgt te maken met de Eerste Wereldoorlog. Anderl moet zich melden aan het front, dat zich in de toppen van de Dolomieten bevindt, en Francesca weet zich omringd door de vijand. Wordt het koppel herenigd of zal de oorlog hen voor altijd van elkaar gescheiden houden?

 

Unheil in den Bergen

Dirk Regel, 2013
Duitsland

De radicale ontbossing in de Alpen heeft grote gevolgen voor een klein dorpje. Toni Sterzinger heeft ook een stuk land in de bergen dat bedreigd wordt door aardverschuivingen, steenslag en overstromingen. Toch wil hij het gebied voor geen goud verkopen, ondanks de druk van zijn vader.

 

Der Berg

Markus Imhoof, 1992
Zwitserland

Meteoroloog Manser en zijn vrouw Lena bemannen een weerstation in de Alpen en zijn tijdens de winter afgesneden van de buitenwereld. Kreuzpoitner, een voormalig officier, had graag de positie van Manser bekleed, maar is destijds gepasseerd. Hij onderneemt een klimtocht naar het weerstation, die door iedereen voor onmogelijk wordt gehouden, om zo te bewijzen dat hij alsnog de juiste man is. Eenmaal daar aangekomen blijkt hij niet alleen de rivaal voor Mansers baan te zijn.

 

MUZIEK

Hans Zimmer: Mountains (album: Interstellar, 2014)

Ike & Tina Turner: River Deep and Mountain High

Moessorgski: Nacht op de kale berg

Spirit of the Mountain

Karl Jenkins: Cantilena: Ysbryd y Mynddoedd (Spirit Of The Mountain)

LINKS

Heilige bergen

Tafebergen, hoe ontstaan ze?

Bergbeklimmen

GEDICHT

Uitzicht

Zwoegend en zwetend is de top gehaald.
Dan stokt mijn adem weer:
ik zie het meer
dat, vonken spattend,
als van vreugde straalt.

De lucht verbleekt haast bij haar spiegelbeeld
dat, armen wijd gestrekt,
de kloof bedekt
die bleef nadat een reus
was uitgespeeld.

Ik voel de rotswand, van graniet gesmeed.
Zijn harde huid vertelt
van het geweld
dat deze plaats met oerkracht
heeft gesmeed.

Daar op de helling is een dorp gebouwd
dat, ieder raam gericht
op zonnelicht,
zich schijnbaar zonder moeite
staande houdt.

Welluidend voeden koeien zich met groen.
Een boer werkt, zonder haast,
naast vee dat graast,
zoals mensen
dat al eeuwen doen,

vertrouwend dat er iemand van omhoog
genietend kijken zal
en dat hun dal
gekoesterd en beschermd wordt
door dat oog.

Jacqueline Roelofs-van der Linden

Uit: Scheppende kracht. Gedichten, liederen, gebeden.
HARO-software production, Hoofddorp, 2010

 

In de bergen

I
Het is er, het tot tranen toe bijna bewogene,
even als je ogen een spoor volgen,
langs een helling dalen en
dalen en uitkomen
in een gehucht,
verlaten.

Die roerloosheid.

II
Al zo ver weg dat je niet meer weet
of de stenen tegen de bergen nog
schapen zijn, een langzaam
omhoog rollende lawine
of al stenen,

dat je niet weet wat blijft.

III
Als je ziet wat er overblijft, je volgt
een vogel, hoe hij zweeft, even
dwarrelt, valt, klapwiekt,
weer wind vindt en
stijgt, stijgt,

zelfs het punt in de lucht niet
waardoor hij verdween.

IV
De gedachte aan het volmaakt open
einde, dat iets ophoudt nog
voor dat het eindigt,
verdwijnt voor het
weg is, ligt voor
het ligt,

die is er.

Rutger Kopland