Pracht en eenvoud: paradoxale herinnering

In Assisi ben ik nooit geweest. Of ik er ooit heen zal gaan, vraag ik me af. Van Franciscus zal ik er wel allerlei sporen kunnen vinden, maar waarschijnlijk niet die welke ik zoek. Wie hij was blijft nu eenmaal onzichtbaar.
Er schijnt een imposante kerk ter nagedachtenis van Franciscus te zijn gebouwd. Deze ‘Sint-Franciscusbasiliek’ staat op de Werelderfgoedlijst van de Verenigde Naties. Dat zal niet om zijn eenvoud zijn. Het is een tot een schitterend complex uitgegroeide kerk met beroemde fresco’s en ander moois. Vreemd dat zoveel rijkdom moet dienen om aan een ‘minderbroeder’ te herinneren. Franciscus zou zich in zijn graf, dat zich niet toevallig in deze kerk bevindt, omdraaien als hij zijn hoofd even naar buiten kon steken.
En toch herinneren de praal en pracht van het gebouw aan die eenvoudige, armzalige monnik. Sterker, de liefde van mensen voor die monnik ligt erin uitgedrukt. Dat is één van de vele paradoxen van de kerk. Zoals het ook een paradox is dat eeuwen van hooggeleerde theologie, de honderden kerktorens aan de Nederlandse horizon en de liefdevol onderhouden kerkgebouwen eronder, er op uit waren en zijn om die eenvoudige verhalenverteller uit Nazareth te herinneren.

 

Stephan de Jong, predikant van de Protestantse Gemeente Bussum en redactielid van Open Deur.