Kerstfeest. Ontstaan uit een niet-christelijk feest, dat christelijk is gemaakt. Ergens in de vierde eeuw, toen alles in het Romeinse Rijk en omliggende gebieden geüniformeerd werd. Het feest van de Onoverwinnelijke Zon was bij uitstek geschikt om gekerstend te worden. Terwijl de generaties christenen daarvoor vooral de doop van Jezus in de Jordaan en de onthulling van zijn goddelijke roeping vierden, werd het nu zijn geboorte. Dat begreep elk mens immers. En wat was er mooier dan midden in de Europese winternacht, als de zon op zijn verste punt stond te aarzelen of hij weer terug zou buigen, het feest van de geboorte van het Christuskind te vieren? En zo is het Kerst geworden.

Het mysterie van God die mens werd. De latere middeleeuwse theologen hebben er dikke boeken over geschreven. Het gewone volk en de slimme kerkleiders maakten het feest steeds mooier. Het licht, het groen, de muziek, alles werd gaandeweg ontwikkeld om dit tot het grote feest van het christendom te maken. De taferelen werden steeds huiselijker. Een heilige familie ging model staan voor alle families. Kerststallen, speciale dranken en baksels, het feest werd alsmaar grootser. Wijzen uit het oosten en de heilige familie werden afgebeeld als waren het tijdgenoten. Het was een voltreffer. Ieder kon zich een bezoeker wanen in de stal. En het kind Jezus was met elk geschenk dat met het hart werd gegeven, tevreden.

Het feest werd vervolgens voor de Europese wereldreizigers een baken voor het gevoel van huis en haard. Was je ver weg in vreemde landen, dan kreeg je heimwee door de gedachte aan het vieren van het Kerstfeest. Je wilde dan op tijd thuis zijn om in de donkere nacht de verlichte kerk te bezoeken en met anderen de inmiddels talrijke liederen mee te zingen. Mooi allemaal.

En nu, met de kerstmarkten, de kerstversieringen, de kerstmenu’s, de talloze ‘jingle-bells’ op straat, de Santa Clauzen en alles wat ik nu vergeet maar er ook bij hoort? Ik vroeg me pas af of we niet weer terug zijn bij af. Ooit was het een midwinterfeest dat gekerstend werd. En nu is het weer een midwinterfeest dat alleen nog steeds Kerst heet. Hoezo Kerst? En hoezo winter? Dat ook…

 

Aart Mak, pastor bij Kerk zonder Grenzen, het omroeppastoraat van Radio Bloemendaal, en redactielid van Open Deur.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *