Bij Open Deur nummer 9, september 2010
In gesprek over: Johannes
Onze Bijbel kent vier evangeliën. De synoptische evangeliën Matteüs, Marcus en Lucas zijn onderling heel goed met elkaar te vergelijken. Johannes is anders.
- Welk ‘beeld’ heeft u van Johannes? Wat roept Johannes bij u op?
Deze vraag kunt u heel goed beantwoorden voordat u deze Open Deur leest en/of de Bijbel opent.
- Kijk nu eens goed naar de voorkant van dit nummer van Open Deur. Vergelijk uw eigen ‘beeld’ met dit beeld van Johannes.
De bekende Jan Nieuwenhuis, zie het artikel op pag. 2-3, is bijzonder ‘gepakt’ door de apostel Johannes. Hij ‘…heeft de ervaring dat de rijkdom van beelden van Johannes, de vele perspectieven, je ook een nieuwe manier van kijken naar je eigen leven aanreikt’.
- Kunt u zich daar ook iets bij voorstellen?
- Praat door over de titel ‘Zien zoals hij’.
Verhouding tot ‘de Joden’
De eerste christenen waren Joden. Toch wordt er in het Johannesevangelie negatief over hen gesproken. Zie de artikelen op pag. 4 en 5.
Joop Smit schrijft: ‘De Johanneïsche groep is waarschijnlijk door de andere Joden uit de synagoge gezet. Deze interne Joodse ruzie heeft diepe sporen nagelaten in het evangelie.’
En Peter Tomson: ‘De Joden figureren in dit evangelie als de vijanden van Jezus en zijn leerlingen.’
- Neem de tijd om hier – naar aanleiding van beide artikelen – eens rustig over door te praten.
Is Johannes antisemitisch? Of kan dit evangelie aanleiding geven tot antisemitisme?
Heeft iemand misschien ook meer gelezen over dit onderwerp (bijvoorbeeld in de boeken van Tomson)?
Lees het verhaal van Maria de Groot en het bijbehorende Bijbelverhaal, zie pag. 6-7.
Laat het verhaal tot u komen en wees een moment stil.
- Zet een (lege) stoel apart. Wie wil daar in plaats nemen en de Samaritaanse vrouw zijn?
Wat zou u aan haar willen vragen? Laat vervolgens de Samaritaanse vrouw vanuit zichzelf reageren.
U kunt dit ook met de persoon van Jezus doen. - Wat valt u op, wat spreekt u aan? Noteer dat eerst voor uzelf. Wissel daarna uit in de groep.
(met of zonder kaars en/of muziek)
U kunt meerdere artikelen ook meditatief lezen. Dat geldt zeker voor pag. 8 t/m 11.
- Kies een van de korte stukjes op pag. 8, 9 en 10. Lees het hardop. Wees vervolgens stil voor een bepaalde tijd. Wissel uit.
- Neem de tijd om de kunstwerken van pag. 10 en 11 rustig te bekijken. Misschien kunt u een grotere (kleuren)reproductie bemachtigen.
Wat ziet en ervaart u? Wat herkent u in de beschrijving van Anne Marijke Spijkerboer?
- Johannes wordt verbonden met oosters christendom, zie het artikel op pag. 14. Kunt u dat verklaren?
In plaats van (of na) bovenstaande vragen kunt u ook een spel spelen met stellingen/uitspraken uit dit nummer van Open Deur. Dit vraagt enig voorwerk. De aanwezigen moeten tevoren het nummer (thuis) doorgelezen hebben. De onderstaande ‘stellingen’ moeten op kaartjes worden gezet (per kaartje 1 stelling).
Leg de kaartjes op de kop (en geschud) op een stapel. Laat iemand een kaartje pakken, hardop voorlezen en zijn/haar reactie geven. Daarna kunnen anderen ook nog reageren. Een ander pakt een volgend kaartje, enzovoort.
U kunt er (gezamenlijk) voor kiezen om het accent te leggen op de eigen reactie van de deelnemers of om door middel van de stellingen de artikelen meer naar voren te laten komen.
- 1. De woorden van de Bijbel willen door middel van beelden weerspiegelen wat er gebeurt. Dat wat toen gebeurde, gebeurt nu nog steeds, iedere dag. (pag. 2)
- 2. Voor mij is God de onrust die je oproept om iets te doen of iets te vinden. (pag. 3)
- 3. God doen, dat is de opdracht. (pag. 3)
- 4. Johannes is negatief over de Joden. Zijn geschriften geven aanleiding tot antisemitisme. (n.a.v. pag. 4-5)
- 5. In Jezus kondigt zich de messiaanse tijd aan. Het zijn in het bijzonder vrouwen die oog en oor hebben voor de kwaliteit van zijn aanwezigheid. (pag. 7)
- 6. Ik ben de weg, de waarheid en het leven. (pag. 12)
- 7. Hij was onder ons om God te leven, om ons mensen te laten zien hoe wij ten diepste bedoeld zijn, en wat van ons gevraagd wordt om aan een rechtvaardige samenleving te bouwen. (pag. 12)
- 8. Jezus is een mediator. Hij brengt God en mens opnieuw bij elkaar. (pag. 12)
- 9. Johannes brengt bepaalde ideeën over Jezus meer geprononceerd. (pag. 14)
- 10. Johannes is voor mij… (vul zelf in)
Contactpersoon voor een gratis abonnement op deze gespreksleidraad is mw. Jos Postma, telefoon (030) 880 1468, e-mail: j.postma@pkn.nl.
Voor een abonnement op Open Deur, oecumenisch maandblad over vragen van geloven en leven, voor mensen binnen en buiten de kerken
Kunt u contact opnemen met Boekencentrum uitgevers,
Tel. (079) 362 86 28, www.open-deur.nl