God en genot

 

Staat het christendom wel echt open voor lichamelijke liefde? Wie daarop een antwoord wil weten, komt onherroepelijk bij de kerkvader Aurelius Augustinus (354-430) terecht. Het aardige is nu dat de Noorse schrijver Jostein Gaarder (van De wereld van Sofie) in zijn voor volwassenen geschreven roman suggereert een oud manuscript te hebben ontdekt. Dat is een brief van Floria Aemilia aan Augustinus. Floria was 13 intense jaren diens geliefde. Door de invloed van haar schoonmoeder Monica en Augustinus’ bekering werd zij zonder pardon weggestuurd.

‘Vita Brevis’ is de naam van die verzonnen brief van de geliefde van Augustinus. Augustinus heeft in zijn jonge jaren uitgebreid genoten van de aardse liefde en lusten. Met zijn bekering veranderde alles. Floria vraagt zich in deze brief af of ‘het verlaten van je geliefde voor de bevrijding van je ziel niet de ergste vorm van ontrouw is.’ Maar Augustinus vond dat het aardse geluk moest wijken voor het ware geluk in het hiernamaals: ‘Niet alleen het vinden maar ook het zoeken daarnaar is te verkiezen boven alle wereldse schatten en al het lichamelijk genot waaraan je je zou kunnen overgeven.’

Floria plaatst daar vraagtekens bij: ‘Het leven is kort, Aurelius! We mogen hopen dat er na dit leven een ander leven is. Maar we mogen niet elkaar of onszelf slecht behandelen. We zijn geen instrument om een bestaan te bereiken waar we niets vanaf weten. Bovendien is er nog een andere mogelijkheid, één waar je in je boeken helemaal geen rekening mee houdt. Zelf koester ik de gedachte dat de God die hemel en aarde heeft geschapen, dezelfde God is die Venus heeft geschapen. Weet je nog dat ik in verwachting was? Of dat ik de kleine Adeodatus de borst gaf? Zelfs toen durfde je me aan te raken en zocht je je toevlucht niet bij anderen. Was dat de tijd dat je het verst van God verwijderd was? Het leven is zo kort dat we het ons niet kunnen permitteren om een definitief oordeel over de liefde te vellen. Eerst moeten we leven, Aurelius, dan pas kunnen we filosoferen.’

Mooie gedachten… Had Floria maar bestaan. En had Aurelius maar geluisterd!

 

Aart Mak, pastor bij Kerk zonder Grenzen (het omroeppastoraat van Radio Bloemendaal) en redactielid van Open Deur.

Beeld: Augustinus (foto: Lisa O’Hara)