Bitter en zoet

‘Rooster het vlees en eet het nog diezelfde nacht, met ongedesemd brood en bittere kruiden.’
(Exodus 12: 8)

De Israëlieten werkten als slaven in Egypte. Op de avond voor de bevrijding, de uittocht uit Egypte, aten ze ongerezen brood. Er was immers geen tijd om het brood te laten rijzen. Ze hadden haast om weg te trekken.
Dit werd het begin van Pesach, het joodse Paasfeest, waarin onderdrukking herdacht en bevrijding gevierd wordt.
Bittere kruiden erbij – bitter als je kunt worden van ellende en lijden, cynisch misschien wel, gebroken.

Een lam werd geslacht, het bloed werd aan de deurposten gesmeerd, het vlees werd geroosterd en al het vlees werd opgegeten. Een daad van ongehoord verzet, omdat lammeren stonden voor de goden van de Egyptenaren.
Durf je te breken met wat je overheerser, met wat de wereld om je heen, vanzelfsprekend vindt en vereert?

Ook Jezus vierde met zijn leerlingen het Pesachmaal. Wat later ‘het laatste avondmaal’ genoemd werd, was de maaltijd waar Pesach mee begint: de sedermaaltijd. Er werd een lammetje geslacht, er werden ongezuurde broden en bittere kruiden gegeten en het verhaal van de Uittocht uit Egypte werd verteld.
De sedermaaltijd is uitgegroeid tot een maal met meer ingrediënten. Ieder die rond de tafel zit, hoort niet alleen het verhaal van de uittocht, van onderdrukking en bevrijding, maar proeft die ook: in de matzes (het ongerezen brood), de bittere mierikswortel, het botje met een stukje geroosterd lamsvlees (dat in de plaats kwam van het geslachte lam), de zoute tranen (door het indopen van groenten in zout water) en het plakkerige zoet (charoset – een mengsel van appel, noten en rozijnen). Het zoet herinnert aan het leem en de stenen waarmee de Israëlieten moesten bouwen in Egypte. Maar het maakt ook het verhaal enigszins draaglijk over de onderdrukking die de Joden door de eeuwen heen ondervonden hebben.

Het bitter en het zoet proeven, bittere en zoete verhalen delen, verhalen van pijn en angst en onderdrukking, en verhalen van bevrijding – dat kan ook als je niet met z’n allen aan één tafel kunt zitten.

 

Foto: iStockphoto.com